MC nam: Xin kính chào quý thính giả! Mời quý thính giả cùng nghe
chương trình Thời sự Tổng hợp của Đài PT-TH Hà Giang.
Thưa quý thính giả, Chúng ta đang sống trong những ngày tháng Giêng năm
Mậu Tuất, tháng của những lễ hội truyền thống đặc sắc của dân tộc.
MC nữ: Những ngày vừa qua, một số địa phương trên địa bàn tỉnh Hà
Giang đã tổ chức những lễ hội độc đáo như lễ hội lồng tồng, lễ hội gầu
tào…. Mở đầu chương trình hôm nay, chúng tôi xin được chuyển đến bạn
nghe đài những tin tức về các lễ hội truyền thống, các hoạt động đầu xuân.
MC nam: Trong chương trình có bài phỏng vấn bà Triệu Thị Tình PGĐ Sở
VH-TT và DL Tỉnh Hà Giang về việc bảo tồn và gìn giữ lễ hội.
MC nữ: Mời quý vị cùng tham gia vào lễ cấp sắc của người Dao ở Làng
VHDL Thôn Nậm Đăm huyện Quản Bạ và Ngày hội văn hóa dân tộc Mông
huyện Mèo Vạc
MC nam: Cuối chương trình, cùng lắng nghe những chia sẻ của các nghệ
nhân dân gian, những người dành tình yêu, say mê với việc bảo tồn nghi lễ,
tín ngưỡng truyền thống của dân tộc qua các điệu hát dân ca Tày. – Đọc phòng thu – Trên nền nhạc
tết nhẹ nhàng
1’
3 Nhạc cắt 15”
4 MC nữ: Trước hết là phần tin, Thưa quý thính giả! Mỗi dân tộc có một nét
văn hóa độc đáo. Hà Giang có 17 dân tộc thì thì mỗi dân tộc lại có những lễ
hội rất riêng biệt. Bây giờ chúng tôi cùng điểm lại một số tin tức phản ánh – Phòng thu – Tiếng động hiện
trường lễ hội
5’
2
các lễ hội đầu xuân diễn ra trên địa bàn. Ngày mồng 5 tết, đồng bào dân tộc
Mông ở xã Sủng Là, huyện Đồng Văn đã tổ chức lễ hội Gầu Tào, lễ hội
truyền thống của dân tộc Mông. Phóng viên Nguyễn Hùng đưa tin từ hiện
trường:
Thưa quý vị và các bạn! Lễ hội Gầu Tào của người Mông là lời tạ ơn thần
linh và cầu mong cho một năm mới mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa,
cầu chúc cho mọi nhà yên vui, khỏe mạnh. Lễ hội được tiến hành vào mùa
xuân trong 3 năm liền. Mỗi năm, người ta trồng một cây nêu để gia chủ lần
lượt mang cây nêu và những vật treo trên cây về để lấy phúc, lấy lộc. Lễ hội
được tổ chức với phần lễ theo đúng nghi thức truyền thống. Và phần hội
diễn ra với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, các trò chơi dân
gian mang đậm bản sắc của đồng bào các dân tộc vùng cao. Lễ hội đã thu
hút sự tham gia của đông đảo người dân trong xã và nhiều vùng khác đến du
xuân, tham gia các hoạt động./.
MC nam: Phương Độ là xã ngoại thành của thành phố Hà Giang, phần lớn
là bà con dân tộc Tày sinh sống. Và việc tổ chức lễ hội Lồng tồng vào ngày
đầu xuân năm mới đã trở thành nét đẹp văn hóa của địa phương. Và ngày
20/2, tức là ngày 5 tháng giêng âm lịch, người Tày ở xã Phương Độ, TP Hà
Giang cũng đã tổ chức lễ hội Lồng tồng – ngày hội xuống đồng. Lễ hội
Lồng tồng của đồng bào dân tộc Tày ở Phương Độ có 2 phần chính là phần
lễ và phần hội. Phần lễ, thầy cúng sẽ thực hiện các nghi lễ cúng tế trời đất để
cầu các thần linh ban cho mưa thuận gió hòa, con người khỏe mạnh, cây cối
tốt tươi, vạn vật sinh sôi, mùa màng bội thu. Các lễ vật dâng thần linh là
những sản vật nông nghiệp do người dân bản địa làm ra, thành tâm dâng
kính.
MC nữ: Vào những ngày đầu Xuân, nhiều du khách đã đến với Công viên
địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn để trải nghiệm và chiêm ngưỡng
vẻ đẹp của các loài hoa mận, hoa đào, hoa cải. Sự kết hợp màu sắc giữa các
3
loài hoa cộng với cái hùng vĩ của đá đã tạo nên một bức tranh Xuân vùng
cao đẹp đến mê hoặc lòng du khách. Dọc theo quốc lộ 4C từ huyện Quản bạ,
Yên Minh rồi lên đến huyện Đồng Văn, Mèo Vạc du khách sẽ không thể bỏ
qua những thảm hoa rực rỡ sắc màu của các loại hoa: màu hồng đặc trưng
của hoa đào Cao nguyên đá, màu trắng của hoa mận, màu vàng, tím của hoa
cải. Tất cả đã hòa quyện vào nhau thành một bức tranh tuyệt đẹp trong lòng
du khách tại Làng văn hóa Lũng Cẩm trên, xã Sủng Là huyện Đồng Văn.
MC nam: Nằm trong chuỗi các hoạt động chào xuân Mậu Tuất năm 2018,
đáp ứng nhu cầu nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân; huyện
Vị Xuyên đã tổ chức giải đua ngựa lần thứ I. Phóng viên Thu Hiền từ trường
đua ngựa sẽ thông tin chi tiết:
Quý vị và các bạn thân mến! Tham dự giải đua ngựa huyện Vị Xuyên lần
này có 32 nài ngựa đến từ các xã, thị trấn của huyện Vị Xuyên và các đội
khách mời đến từ huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang, huyện Bắc Hà tỉnh
Lào Cai. Tuy mới lần đầu tiên tổ chức nhưng với sự chuẩn bị chu đáo về kỹ
thuật nên chất lượng ngựa đua và các cuộc đua đều diễn ra sôi động, hấp
dẫn. Anh Đào Anh Vũ, người dân sống tại thị trấn Vị Xuyên cho biết cảm
xúc của mình khi lần tiên huyện nhà tổ chức giải đua ngựa.
Giải đua ngựa huyện Vị Xuyên lần thứ I năm 2018 được tổ chức nhằm động
viên tinh thần người dân trong việc bảo tồn, phát triển đàn ngựa ở địa
phương, đồng thời góp phần tạo nên một sản phẩm du lịch độc đáo thu hút
du khách đến với Hà Giang. Anh Hoàng Văn Thành là một nài ngựa đến từ
xã Trung Thành huyện Vị Xuyên đoạt giải nhất hội đua ngựa năm nay chia
sẻ:
MC nữ: Hiện nay toàn tỉnh có 36 làng văn hóa du lịch cộng đồng đã được ra
mắt. Trong đó có 16 làng đăng ký thực hiện theo Tuyên bố Panhou và đã
thành lập Ban Quản lý hoạt động du lịch, xây dựng quy chế họat động của
Ban quản lý thôn cũng như tổ tự quản, thành lập đội văn nghệ dân gian của
4
làng. Với việc tiến hành xây dựng theo tiêu chí Panhou nhìn chung đã đem
lại diện mạo mới và làm thay đổi bộ mặt nông thôn một cách rõ rệt. Một bộ
phận lớn cộng đồng dân cư nông thôn đã thấy được vai trò của phát triển du
lịch đối với đời sống kinh tế của địa phương và hưởng ứng với chủ trương
phát triển du lịch cộng đồng.
Mc nam: Ngay từ ngày 1 Tết đến ngày 5 tết âm lịch 2018, lượng khách du
lịch đến với Đồng Văn là 617 đoàn, với gần 9.000 lượt khách, trong đó
khách trong nước là 550 đoàn, khách Quốc tế là 67 đoàn. Du khách đến với
Đồng Văn không chỉ thưởng ngoạn cảnh quan kỳ vĩ, được ngắm những thảm
hoa khoe sắc mà còn được trải nghiệm những lễ hội vui xuân đậm đà bản sắc
văn hóa các dân tộc vùng cao.
Cắt
Khách nước ngoài đón tết tại Hà Giang
Thưa quý vị và các bạn
Tết nguyên đán là một sinh hoạt văn hóa, ngày hội cổ truyền lớn
nhất của các dân tộc Việt Nam, đây cũng là dịp để gia đình, làng xóm,
người thân xum họp, đoàn tụ thăm hỏi, cầu chúc nhau và là dịp tri ân
Ông, Bà tổ tiên trong dòng họ sau một năm lao động, sản xuất. Ở Hà
Giang nơi chung sống của nhiều dân tộc anh em, với những vét văn hóa,
bản sắc độc đáo của từng dân tộc, đã trở thành điểm nhấn thu hút khách
du lịch, đặc biệt là khách nước ngoài đến trải nghiệm và tìm hiểu phong
tục, tập quán của người dân địa phương.
Vào những ngày giáp tết nguyên đán, tại trung tâm đào tạo tiếng Anh
HIGHLAND SCHOOL thuộc tổ 15, phường Minh Khai TPHG, với đa số
các giảng viên là người nước ngoài, mặc dù vào dịp tết nguyên đán trung
tâm có lịch nghỉ hoạt động, nhưng số đông các giảng viên của trung tâm
không về nước mà ở lại để trải nghiệm và tìm hiểu văn hóa đón tết cổ truyền
của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Tại đây các bạn cũng đang chuẩn bị trang
5
trí cành đào và quây quần bên nhau để hưởng thụ hương vị ẩm thực ngày tết,
ai nấy đều háo hức, cảm nhận về nét văn hóa đặc trưng của người Việt Nam.
TB: Anh Simon đến từ nước Pháp
Theo chân nhóm du khách nước ngoài đến tìm hiểu nét văn hóa ẩm
thực trong dịp tết nguyên đán Mậu Tuất, 2018 tại bữa cơm tất niên của gia
đình người dân tộc Tày, thôn Tân Tiến, xã Hùng An, huyện Băc Quang, đây
là hoạt động trong chương trình trải nghiệm và khám phá phong tục đón tết
của người dân địa phương trong những ngày tết cổ truyền của dân tộc. Tại
đây khách du lịch rất thích thú và thể hiện rõ niềm vui, sự hiếu kỳ khi được
tham gia các hoạt động nấu ăn và sinh hoạt cùng gia đình, cảm nhận được rõ
hơn về cuộc sống và nét văn hóa đặc trưng của người dân bản địa.
TB: Anh Suman đến từ Ấn Độ
Những năm gần đây khách du lịch đến với Hà Giang tăng đột biến, nhằm
khám phá các di sản về địa chất, kiến trúc cùng với nét văn hóa độc đáo của
đồng bào các dân tộc thiểu số, đặc biệt là dịch vụ du lịch Homestay đã và
đang để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách, với tinh thần phục vụ
nhiệt tình, mến khách và nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc
thiểu số vẫn còn được lưu giữ.
Cắt
ĐẶC SẢN BÁNH CHƯNG GÙ
Thưa quý vị và các bạn! Bánh chưng từ xưa đến nay là một trong những món
ăn không thể thiếu của mỗi gia đình người Việt trong ngày Tết Nguyên đán, trở
thành nét đẹp văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Tại mỗi địa phương trong cả nước
lại có những chiếc bánh chưng làm từ những nguyên liệu với hình dáng khác nhau.
Trong đó, bánh chưng gù Hà Giang là loại bánh truyền thống của bà con nhân dân
các dân tộc trong tỉnh.
Đến gia đình chị Lù Thị Lận, thôn Lâm Đồng, xã Phương Thiện, thành
phố Hà Giang vào ngày cả gia đình đang cùng nhau gói những chiếc bánh
6
chưng gù màu đen – bánh truyền thống của dân tộc Tày. Để có được chiếc
bánh chưng gù dẻo, thơm, ngon, đậm đà hương vị phục vụ gia đình và bà
con nhân dân trong dịp tết nguyên đán Mậu Tuất năm 2018, gia đình chị Lận
đã phải chuẩn bị nguyên liệu từ trước tết 2 tháng. Ngoài việc chọn gạo, đậu
xanh thì gia đình chị Lận phải lên rừng tìm cây muối và dự trữ rơm nếp cái,
đây là 2 nguyên liệu tạo nên màu đen đặc trưng của bánh.
Chị Lù Thị Lận, thôn Lâm Đồng, xã Phương Thiện, thành phố Hà Giang.
Ngoài các gia đình tự gói bánh chưng trong dịp tết nguyên đán, thì
hiện nay ở thôn Bản Tùy, xã Ngọc Đường, thành phố Hà Giang có trên 90%
các hộ dân trong thôn thường xuyên làm bánh chưng phục vụ nhu cầu của
nhân dân. Trong đó cơ sở sản xuất bánh chưng của chị Nguyễn Thị Dung
trung bình mỗi ngày làm khoảng 3.000 chiếc bánh. Riêng trong những ngày
rằm và những ngày cận tết nguyên đán, đơn đặt hàng của gia đình chị Dung
lên tới 5.000 chiếc bánh chưng/ngày. Những chiếc bánh của gia đình ngoài
phục vụ nhu cầu của nhân dân trong tỉnh còn đã đi đến thị trường Hà Nội,
thành phố Hồ Chí Minh và cả nước ngoài.
TB: Chị Nguyễn Thị Dung, thôn Bản Tùy, xã Ngọc Đường, thành
phố Hà Giang.
Đôi câu đối: “ Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ/ Cây nêu tràng pháo bánh
chưng xanh”, một lần nữa cho thấy bánh chưng là một món ăn không thể
thiếu trong ngày tết cổ truyền của dân tộc. Với chiếc bánh chưng dẻo, thơm
ngon trong những mâm cơm ngày tết đã tiếp tục khẳng định sự trường tồn,
vĩnh cửa bánh chưng đối với mỗi người dân Việt Nam trong suốt chiều dài
lịch sử. Bánh chưng trong ngày tết không chỉ tạo sự gần gũi, thân thuộc mà
còn thể hiện sự sum họp, ấm áp tình thân.
5 Nhạc nhắc sóng 15”
7
6 MC nam: Thưa quý thính giả, Nhiều năm nay, việc khai thác, bảo tồn gìn
giữ các nét văn hóa truyền thống qua các lễ hội đã được Hà Giang chú trọng
thực hiện. Nhiều kế hoạch, giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa,
lễ hội truyền thống đã được thực hiện. Một số lễ hội truyền thống đã được
khôi phục lại Và để hiểu rõ hơn về những việc bảo tồn, phát huy giá trị văn
hóa của các lễ hội thì phóng viên của đài PT – TH Hà Giang đã có cuộc trao
đổi với bà Triệu Thị Tình, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh Hà Giang.
Phòng thu 1’
7 PV: Thưa bà Triệu Thị Tình, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh Hà Giang.
Bà có thể cho biết Hà Giang đang thực hiện bảo tồn các lễ hội như thế nào?
Bà Triệu Thị Tình:
PV: Bà có thể cho biết thêm, những lễ hội nào đã được Hà Giang khôi phục
lại thành công?
Bà Triệu Thị Tình:
PV: Hà Giang cũng đang có những dự định, những định hướng như thế nào
để tiếp tục bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của các lễ hội?
Bà Triệu Thị Tình:
PV: Xin cảm ơn bà đã tham gia chương trình.
5’
8 Nhạc hiệu mục: Gương sáng trong cộng đồng 15”
9 MC nữ: Lưu giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa lễ hội rất cần
sự nỗ lưc của các cấp, các ngành và trực tiếp là những người làm văn hóa.
Song những thành viên trong cộng đồng cũng không thể đứng ngoài cuộc.
MC nam: Thực tế, nhiều nghệ nhân dân gian ở các địa phương đã rất tích
cực trong công tác bảo tồn, gìn giữ những giá trị văn hóa này. Có thể kể đến
nghệ nhân Trương Quang Tạo ở thôn bản Cưởm 1 xã Ngọc Đường TPHG,
một người đã có nhiều đóng góp trong lĩnh vực này.
10 Nghệ nhân Trương Quang Tạo là nghệ nhân duy nhất của thôn Bản
Cưởm 1, TPHG. Sinh năm 1942, ngay từ khi còn nhỏ ông đã được nghe câu – Chạy tiếng động
nghệ nhân dạy
5’
8
yếu, câu cọi, những bài hát quan làng với những lời dăn dạy sâu sắc. Câu hát
ấy, làn điệu ấy theo ngày tháng đi vào cuộc sống và ngấm dầm vào máu thịt
của ông từ lúc nào không hay, để rồi biến thành tình yêu, sự đam mê đến
cháy bóng những làn điệu dân ca dân tộc ấy. Năm lên 10 tuổi ông đã theo
các bậc cha ông đi trước để được nghe hát, được học hỏi, được tự mình thể
hiện những gia điệu ấy, tự mình nâng chiếc đàn tính với những cung bậc
theo cõi tâm linh lên mường trời… Nghệ nhân Trương Quang Tạo, chia sẻ:
TB
Kể về thành tích của ông thì nhiều lắm, bởi ông đã từng tham gia rất
nhiều các cuộc liên hoan Dân ca dân vũ, hát then đàn tính cấp TP, cấp tỉnh
và trung ương, nhận được nhiều giấy khen, tiêu biểu như giải B toàn tỉnh tiết
mục hát Then tại LHDCDV toàn tỉnh lần thứ 2 năm 2015, giải KK tiết mục
then khảm hải tại LH DCDV năm 2010, được chủ tịch UBND tỉnh tặng
bằng khen vì có thành tích suất sắc trong 2 năm triển khai thực hiện mô hình
“ VNDG” năm 2011 – 2013. Một niềm vinh hạnh đối với ông cũng như cả
bản Cưởm này đó là vào ngày 13 tháng 11 năm 2015, ông đã được nhà nước
phong tặng danh hiệu là nghệ nhân ưu tú, loại hình tập quán XH và tín
ngưỡng tỉnh HG. Vì đã có cống hiến suất sắc trong giữ gìn và phát huy di
sản văn hóa dân tộc, góp phần vào sự nghiệp XD CNXH và BVTQ. nói về
nghệ nhân Trương Quang Tạo, Chị Nguyễn Thúy Nhình ở Bản Cưởm cho
biết:..
TB
Danh hiệu là sự động viên, khích lệ tinh thần, là động lực để ông cố gắng
hơn nữa trong việc giữ gìn và phát huy di sản văn hóa của dân tộc… Giờ đây
khi tuổi đã xế chiều, nghệ nhân Trương Quang Tạo vẫn miệt mài sưu tầm
các bài hát cổ của dân tộc tày như hát đố, hát giao duyên, hát quan làng xin
dâu ra cửa. Ông cũng thường tham gia phong trào văn hóa văn nghệ của
thôn xã và khuyến khích các thế hệ trẻ học hỏi và tập luyện văn hóa văn
hát, dạy đàn vuốt
nhẹ rồi vào lời
bình
9
nghệ dân gian. Có lẽ ông truyền niềm đam mê, sự tâm huyết của mình đến
những người trẻ, để những làn điệu ấy cứ chảy mãi theo dòng thời gian./.
Không chỉ ông Tạo yêu những làn điệu dân ca quê mình, mà hát then
đàn Tính là nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày và hiện đang
được lưu giữ, truyền dạy bởi các nghệ nhân dân gian. Bây giờ chúng ta
cùng về huyện Vị Xuyên để làm quen với một số nghệ nhân khác vốn
cũng là những người yêu thích các làn điệu dân ca Tày.
Nhiều năm nay, ông Vương Văn Phủ ở thôn Nà Trào xã linh Hồ gắn
bó với hát then, đàn tính và ởbất cứ hoàn cảnh nào, lời ca, điệu múa và âm
nhạc hòa quyện lại, tạo cho người nghe những cung bậc cảm xúc với sức lôi
cuốn cao. Hiện nay, do nhu cầu thưởng thức văn hóa văn nghệ của người
dân ngày càng cao nên có những làn điệu Then được đặt thêm lời mới, mang
âm hưởng rộn ràng, vui tươi.
ông Vương Văn Phủ – thôn Nà Trào xã Linh Hồ
Ông Trần Tiến Túc ở thôn Nặm Đăm xã Ngọc Linh huyện Vị Xuyên là
người dân tộc Kinh nhưng nhưng sinh ra và lớn lên tại Hà Giang. Từ thưở
ấu thơ ông đã được ông dạy và nghe hát Then nên đã thấm đẫm trong tâm
hồn ông. Hiện nay, ông Trần Tiến Túc là một nghệ nhân hát then nổi tiếng
của huyện Vị Xuyên, là người đã đạt nhiều giải thưởng trong các cuộc liên
hoan, hội thi hát dân ca các cấp.
ông Trần Tiến Túc- thôn Nặm Đăm xã Ngọc Linh
Tuy nhiên hiện nay số lượng người hát Then và chơi đàn Tính không
còn nhiều. Chính vì vậy, những người như ông Vương văn Phủ, Trần Tiến
Túc đang là những hạt nhân tiêu biểu. Điều đặc biệt là cả 2 nghệ nhân nói
trên, không chỉ biết đàn, biết hát mà còn tự sáng tác được nhiều ca khúc hay.
10
Đó là điều rất đáng trân quý, đồng thời, có thể truyền dạy cho các thế hệ trẻ
để nét đẹp văn hóa về hát Then, đàn Tính trường tồn và phát huy giá trị
trong đời sống hiện đại ngày nay.
11 Nhạc cắt 15”
12 Phòng thu
13 Phóng sự
14 Nhạc hiệu: Trong vườn hoa muôn màu 15”
15 MC Nam: Thưa quý thính giả, Lễ cấp sắc được xem là buổi lễ quan trọng
trong cuộc đời của người đàn ông Dao. Lễ cấp sắc (còn gọi là lễ phong sắc,
tự cải) là một trong những nghi lễ độc đáo của dân tộc Dao đỏ ở thôn Nậm
Đăm, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang.
MC nữ: Họ quan niệm rằng, người đã trải qua lễ cấp sắc mới có tâm, có
đức, mới biết lẽ phải trái ở đời, hướng tới việc thiện, không làm điều ác và
mới được công nhận là con cháu của Bàn Vương.
MC Nam: Phóng viên Thu Hoài đang trực tiếp có mặt tại một buổi lễ cấp
sắc tại thôn Nậm Đăm huyện Quản Bạ. Mời Thu Hoài cung cấp thông tin
chi tiết cho thính giả Đài PT-TH Hà Giang biết được về buổi lễ cấp sắc này:
Xin chào quý thính giả! Thật may mắn trong ngày đầu năm này, tôi lại
được tham gia vào lễ cấp sắc, một nghi lễ truyền thống của đồng bào dân tộc
Dao ở thôn Nặm Đăm, xã Quản Bạ, huyện Quản Bạ. Tiếng chiêng, tiếng hát
vang lên khi rộn rã, thúc giục, lúc lại khoan thai, dìu dặt đã báo hiệu lễ cấp
sắc đã được bắt đầu. Và người ngồi trước bàn thờ là em Lý Văn Chiêu,
người được thực hiệ lễ cấp sắc ngày hôm nay. Hai tay em giữ một cây tre
ngang vai có đục và xuyên một thanh ngang dài vừa tầm vai để thầy đốt đèn,
đặt nến làm lễ. Tại nơi hành lễ, các thầy cúng treo tranh Ngọc Hoàng và các
vị thần thánh của người Dao, lập bàn thờ tổ tiên người thụ lễ. Không chỉ
người dân ở Nặm Đăm mà có nhiều du khách cũng đến tham gia chương
11
trình. Trên tay mỗi người đều cầm điện thoại để ghi lại những khoảnh khắc
này.
Trao đổi với khách du lịch
Người Dao quan niệm, đàn ông nếu chưa trải qua lễ cấp sắc thì dù già
vẫn con là trẻ con, vì chưa có thầy cấp sắc, chưa được cấp đạo sắc và chưa
có tên âm. Lễ cấp sắc thường được tổ chức vào tháng 11, tháng 12 hoặc
tháng giêng hàng năm. Vì đây là thời gian nhàn rỗi. Ngày thụ lễ được lựa
chọn rất kỹ. Người Dao ở Nặm Đăm thường làm lễ cấp sắc từ độ tuổi từ 10
đến 16. Và việc cấp sắc này được tuân thủ từ trên xuống dưới, từ cha đến
con, từ anh đến em.
PV: ông có thể cho chúng tôi biết rõ hơn về lễ cấp sắc của đồng bào dân tộc
Dao ở Nặm Đăm?
Ông Lý Văn Thắng:
PV: So với trước bây giờ lễ cấp sắc này có cải tiến hơn trước như thế nào?
Ông Lý Văn Thắng:
Với ý nghĩa giáo dục lớn, cấp sắc là một trong những nghi lễ quan trọng của
đồng bào dân tộc Dao ở thôn Nậm Đăm, huyện Quản Bạ, góp phần xây
dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm bản sắc dân tộc trên vùng miền núi cao phía
bắc của tổ quốc.
PS: Ghi nhận từ ngày hội Văn hóa dân tộc Mông năm 2018 Mèo Vạc
Là huyện có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống của tỉnh Hà
Giang. Người Mông sinh sống ở Mèo Vạc chiếm gần 80% dân số, trong
cộng đồng 17 dân tộc cùng sinh sống nơi đây.
Chính sự đông đảo của đồng bào dân tộc Mông đã tạo cho Mèo Vạc
nét văn hóa đặc trưng. Tiếp nối thành công từ những năm trước, ngày hội
Văn hóa dân tộc Mông và Lễ hội Hoa Đào năm 2018 tiếp tục là sự bảo tồn,
khai thác và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, làm phong phú thêm
12
các hoạt động trong đời sống văn hóa tinh thần của dân tộc Mông cũng như
nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện Mèo Vạc.
Bà Mua Hồng Sinh – PCT UBND huyện, Trưởng Ban tổ chức các
ngày lễ lớn huyện Mèo Vạc cho biết:
Tại đêm Khai mạc, một nội dung được chờ đợi nhất là chương trình
chung kết “Trình diễn trang phục truyền thống dân tộc Mông” đã diễn ra.
Đây là cơ hội và cũng là dịp để cộng đồng các dân tộc trong huyện và du
khách thập phương biết thêm về nét đẹp của bộ trang phục truyền thống dân
tộc Mông. 24 thí sinh tham gia trình diễn Trang phục Dân tộc Mông kết hợp
với tài năng trên sân khấu. Ngoài trang phục, các thí sinh sử dụng các loại
phụ trang như: vòng cổ, vòng tay, trang sức, xà tích…. của dân tộc đã làm
nổi bất hơn giá trị của bộ trang phục truyền thống của phụ nữ Mông.
Bạn Sùng Thị Minh Thảo – trú tại Thị trấn Mèo Vạc, thí sinh đoạt
giải nhất chia sẻ:
Trước đó, ngày hội Văn hóa dân tộc Mông năm 2018 đã diễn ra nhiều
hoạt động hấp dẫn trong không gian văn hóa mang đậm bản sắc của đồng
bào dân tộc Mông. Tại thôn Thào Chứ Lủng xã Tả Lủng đã diễn ra hội chọi
Chim Họa mi với sự tham gia của gần 50 chủ chim Họa Mi đến từ các câu
lạc bộ chọi chim trong và ngoài huyện.
Băng: Anh Thào Mí Nô Chủ tịch Câu lạc bộ chọi chim họa mi
huyện Mèo Vạc:
Lễ hội Gầu Tào năm này được bà con thôn Pả Vi Hạ xã Pả Vi thực
hiện, đây là lễ hội truyền thống được cộng đồng dân tộc Mông gìn giữ từ xa
xưa. Thông thường, khi một gia đình người Mông không có con, ít con hoặc
sinh con một bề hay có người ốm đau hoặc làm ăn không tốt…, họ sẽ khấn
xin thần linh ban cho con cái, cầu xin sức khỏe hay làm ăn thuận lợi. Khi lời
cầu khấn trở thành hiện thực, họ làm lễ Gầu Tào để tạ ơn thần linh. Các hoạt
13
động sôi nổi diễn ra tại ngày hội đó là các phần thi dệt vải lanh hay tẽ và xay
ngô, chế tác khèn mông, đan quẩy tấu.
Biết đến Ngày hội, nhiều du khách xa xôi đã tranh thủ trong thời gian
nghỉ Tết Nguyên đán ít ỏi cũng đã chọn Mèo Vạc làm điểm đến để khám
phá nét văn hóa và đời sống sinh hoạt của người dân vùng cao. Thưởng thức
nhiều món ăn truyền thống của địa phương, đặc biệt nét đẹp của những bản
làng vùng cao cũng như vẻ đẹp tiềm ẩn của núi rừng vùng cao nguyên đá.
MC nam: Lễ tết – lễ hội. Những ngày này đi đến đâu của Hà Giang cũng sẽ
có những cơ hội được tìm hiểu về các phong tục độc đáo của những mỗi dân
tộc.
MC nữ: Quý thính giả vừa nghe xong chương trình thời sự tổng hợp của
Đài PT-TH Hà Giang. Chương trình hôm nay do BTV Hoàng Anh biên soạn
và chịu trách nhiệm nội dung. Với sự tham gia của PTV Thúy Nội, Nguyễn
Hùng, Phóng viên Thu Hoài, Ngọc Hải; KTV Hồng Nhung. Bích Huệ; Chỉ
đạo sản xuất: Nhà báo Hoàng Thu Hằng. Chương trình ngày xin được tạm
