Ý Nghĩa Mâm Ngũ Quả Ngày Tết – Cách Bày Mâm Ngũ Quả Đẹp và Ý Nghĩa Ngày Tết

1 . Ý NGHĨA MÂM NGŨ QUẢ NGÀY TẾT

Mâm ngũ quả là một trong những nét văn hóa đặc trưng của người Việt trong dịp lễ . Mâm ngũ quả thay cho tấm lòng của con cháu kính dâng ông bà tổ tiên. Tùy vào vùng miền, mâm ngũ quả sẽ được bài trí khác nhau.

Mâm ngũ quả được bày trên bàn thờ gia tiên ngày Tết xuất phát từ đạo Phật với hình ảnh trái cây 5 màu. Theo quan niệm nhà Phật, 5 màu quả tượng trưng cho ngũ thiện căn bản bao gồm: Huệ căn (sáng suốt), niệm căn (ghi nhớ), định căn (tâm không loạn), tấn căn (ý chí kiên trì) và tín căn (lòng tin).

Theo quan niệm của người Việt nói riêng và văn hóa phương Đông nói chung, mâm ngũ quả còn tượng trung cho 5 yếu tố của Ngũ hành là Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ, là những yếu tố cấu thành nên vũ trụ. Đó cũng là lý do mâm ngũ quả thường có 5 loại trái cây với tên gọi khác nhau, màu sắc khác nhau.

Tùy mỗi địa phương, mâm ngũ quả chính là những mong muốn chung của người địa phương đó vào dịp Tết. Mâm ngũ quả là nét đẹp văn hóa của người Việt ở cả 3 miền. Mọi người đều mong muốn dâng những sản vật vùng miền, những gì tinh túy nhất dành cho ông bà, tổ tiên, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, thể hiện thành quả lao động cả năm dâng lên bề trên.

Vào ngày Tết nguyên đán, trong mỗi gia đình đều có tục lệ không thể thiếu là bày mâm ngũ quả trên ban thờ gia tiên hay trưng trong nhà để trang trí phòng khách.

Mâm ngũ quả thông thường gồm 5 loại quả với các màu sắc khác nhau tượng trưng cho quy luật âm dương ngũ hành là Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ.

Theo quan niệm của người Đông Á và Đông Nam Á, số 5 tượng trưng cho sự may mắn, mọi điều tốt đẹp. Con số 5 còn thể hiện ước muốn trong năm mới gia chủ sẽ đạt “Ngũ phúc lâm môn”: Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh. Người ta thường bày mâm ngũ quả thể hiện mong muốn những điều may mắn và tốt lành cho năm mới.

Ngoài ra, các loại quả được lựa chọn để bày mâm ngũ quả cũng mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Tùy đặc điểm khí hậu và quan niệm truyền thống của từng vùng mà mâm ngũ quả sẽ gồm những loại quả nào.

Nhưng nhìn chung, tất cả những loại quả được trưng bày đều là những quả tượng trưng cho những điều tốt lành và các loại trái cây phải tươi ngon và trông đẹp mắt, màu sắc mâm ngũ quả hài hòa. Người xưa thường căn cứ vào hình dáng, màu sắc của các loại quả để gán cho nó các ý nghĩa tượng trưng:

Mâm ngũ quả ngày tết

Ở miền Bắc, mâm ngũ quả truyền thống thường có chuối, bưởi, hồng, đu đủ, cam, quýt, đào, phật thủ, sung, lê, táo, lựu…

Theo quan niệm dân gian, chuối có cuống chụm vào nên tượng trưng cho sự sum họp gia đình mỗi dịp Tết đến xuân về.

Bưởi tượng trưng cho sự thành đạt và thịnh vượng.

Quả hồng tượng trưng cho phú quý và may mắn.

Quả đào tượng trưng cho hạnh phúc và hy vọng tương lai.

Quả cam quýt tượng trưng cho sức khỏe và thành công.

Quả lựu thể hiện mong ước của mọi người là cầu mong năm mới sung túc, con đàn cháu đống.

Phật thủ có hình dáng tựa bàn tay, cầu mong tổ tiên, Trời Phật chở che trong năm mới.

Mâm ngũ quả ngày Tết của người miền Bắc

Ở miền Trung và miền Nam, mâm ngũ quả thường có các loại như thanh long, chuối, dưa hấu, dứa, cam, quýt, mãng cầu, sung, dừa, xoài,…

Người miền Nam thường căn cứ vào hiện tượng đồng âm để đặt nghĩa cho từng loại trái cây trên mâm ngũ quả như: mãng cầu thể hiện “cầu” nghĩa là cầu mong, sung là sung túc, dừa mang ý nghĩa vừa đủ, đu đủ là “đầy đủ”, xoài mang ý nghĩa tiêu xài,…

Dưa hấu có dáng quả tròn căng, vị ngọt mang ý cầu mong năm mới may mắn.

Thanh long thường dùng trong mâm ngũ quả miền Nam với ý nghĩa phúc lộc đầy đủ.

Các loại quả trong mâm tuy mỗi vùng miền có khác nhau nhưng tất cả đều thể hiện giá trị văn hóa “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, tỏ lòng thành kính, biết ơn ông bà tổ tiên và cầu mong một năm mới bình an, sức khỏe dồi dào, làm ăn phát đạt.

Mâm ngũ quả ngày tết của miền Trung

Mâm ngũ quả ngày tết của miền Nam

  1. CÁCH BÀY MÂM NGŨ QUẢ NGÀY TẾT
  2. Cách bày mâm ngũ quả theo kiểu truyền thống

Mâm ngũ quả trên bàn thờ ngày Tết theo truyền thống thường sẽ có nải chuối xanh đặt ở dưới cùng. Ở giữa thường đặt những quả cỡ lớn làm trung tâm như bưởi, bòng, dưa hấu, dừa… Điểm xuyết xung quanh là các loại quả có kích cỡ, màu sắc khác nhau như táo, ớt, quất, nho… Cách bày biện này thường thấy ở các gia đình Bắc Bộ.

Chuối được bày trên bàn thờ thường là chuối tiêu già quả nhưng vẫn còn đủ xanh để trong những ngày Tết có thể chín dần, không bị hỏng. Mỗi nải chuối thường trên 20 quả với hình dáng cong cong để ôm được các loại quả khác.

Với người miền Nam, mâm ngũ quả được bày biện với mong muốn “Cầu sung vừa đủ xài”, tức là mong một năm mới đủ đầy, sung túc. Mâm ngũ quả vì thế cũng tương ứng với 5 loại quả: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài… Ngoài ra, còn có thêm quả thơm (dứa) với mong muốn con cháu đầy nhà hay một cặp dưa hấu xanh vỏ đỏ lòng để cầu mong may mắn cả năm.

Người miền Trung lại có cách bày biện trang trí mâm ngũ quả khá đơn giản. Thường là dứa đặt cao nhất, xung quanh được bày xoài, thanh long, táo, nho, quýt…

Mâm Ngũ Quả Ngày Tết 2024: Ý Nghĩa, Cách Bày Theo Truyền Thống | Nguyễn Kim  Blog

  1. Cách bày mâm ngũ quả theo kiểu ngũ hành

Ngoài việc bày mâm ngũ quả theo quan niệm từng vùng miền, lựa chọn sản vật đặc trưng của vùng miền ấy đặt lên bàn thờ với sự trang trọng nhất thì nhiều gia đình hiện nay cũng thường bày mâm ngũ quả theo ngũ hành. Với cách bày biện này, nhiều người cho rằng như vậy sẽ phù hợp với phong thủy để mọi việc hanh thông, đón thêm nhiều tài lộc trong năm mới. Một số gia đình còn khá cầu kỳ với việc chọn số lẻ trong mâm ngũ quả.

Nguyên tắc bày mâm ngũ quả theo ngũ hành thường bao gồm 5 loại quả có màu sắc khác nhau. Số 5 tượng trưng cho Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh, nói lên những mong muốn đạt được trong năm mới.

Mâm ngũ quả cũng được chọn 5 loại quả có 5 màu sắc khác nhau tương ứng với Ngũ hành Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ, tượng trưng cho ngũ phúc: Giàu có – sang trọng – sống lâu – khỏe mạnh – bình an.

– Các loại quả màu đỏ thường là hồng, táo, thanh long.

– Các loại quả màu trắng thường là mận hoặc lê

– Các loại quả màu xanh thường là chuối, đu đủ, mãng cầu, na, sung, dừa, dưa hấu…

– Các loại quả màu nâu hoặc vàng như xoài chín, bưởi, quýt, cam…

– Các loại quả màu đen như nho đen hoặc các quả có màu tối, sẫm.

Ngũ hành trong mâm ngũ quả ngày Tết - Epoch Times Tieng Viet

Trung tâm đào tạo kỹ năng VIỆT MỸ

Việt Mỹ tập trung vào phát triển kỹ năng mềm toàn diện cho học viên. Với đội ngũ giảng viên chất lượng và môi trường học tập hiện đại, chúng tôi cam kết giúp học viên phát triển tối đa tiềm năng của mình.

Liên hệ

icon zalo
nhắn tin facebook
0328 35 48 48 gọi điện thoại