Ý Nghĩa Phong Tục Gói Bánhh Chưng - Bánh Giầy Ngày Tết Nguyên Đán

Phong tục gói bánh chưng, bánh giầy ngày tết à truyền thống quý giá vẫn còn được người Việt Nam ưu giữ đến tận bây giờ. Bánh chưng đã trở thành món ăn “quốc hồn quốc túy” trong dịp Tết đối với mọi gia đình.

Hãy cùng Việt Mỹ tìm hiểu bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn nhé!

Nguồn gốc của Bánh Chưng và Bánh Giầy

Phong tục gói bánh chưng, bánh dày đã bắt đầu từ đời Hùng Vương thứ 6. Theo truyền thuyết “Bánh chưng, bánh dày”, vua Hùng đã triệu tất cả các người con vào ngày giỗ tổ. Nhà vua truyền rằng vị quan Lang (con của vua) nào tìm được món lễ vật dâng cho tổ tiên hợp ý của vua thì sẽ được truyền lại ngôi báu.

Các vị hoàng tử tìm kiếm sơn hào hải vị, vàng ngọc châu báu, sản vật quý hiếm… để dâng lên vua cha. Trong khi đó, Lang Liêu – vị quan Lang đứng thứ 18 – vốn có người mẹ bị ghẻ lạnh, không có người giúp đỡ nên khó lòng tìm được những món đồ quý giá.

Một đêm nọ, Lang Liêu nằm mộng thấy có một vị tiên đến và nói rằng: Trời đất này không có gì quý giá hơn gạo. Hãy đem gạo nếp làm thành bánh hình vuông, hình tròn tượng trưng cho đất trời. Bên trong sử dụng các loại mỹ vị, bên ngoài dùng lá bọc lại ngụ ý chỉ công đức lớn lao của cha mẹ.

Lang Liêu đã nghe theo lời thần dặn mà sử dụng gạo nếp, đậu xanh, thịt heo và lá long để làm nên bánh chưng, bánh giầy tượng trưng cho trời và đất. Sau khi dâng lễ vật này cho vua Hùng, ông rất vừa ý và quyết định truyền lại ngôi cho Lang Liêu. Từ đó, bánh chưng và bánh giầy trở thành lễ vật quý giá trong nghi thức thờ cúng tổ tiên cũng như trong ngày Tết của dân tộc Việt Nam.

Ý Nghĩa Việc Gói Bánh Chưng Bánh Giầy Vào Dịp Tết Nguyên Đán

Bánh chưng, bánh giầy là 2 loại bánh thể hiện cho triết lý Vuông Tròn và Âm Dương của người Việt Nam

Ý Nghĩa Bánh Chưng

Bánh chưng hình vuông tượng trưng cho mặt đất, còn bánh giầy hình tròn tượng trưng cho mặt trời, bầu trời. Đất nước Việt Nam vốn phát triển từ nền văn minh lúa nước, nên rất coi trọng và thờ cúng trời đất.

Bánh chưng có màu xanh, được gói theo hình vuông lớn, tượng trưng cho đất. Sự kết hợp của bánh chưng xanh và bánh dày tượng trưng cho sự kết hợp và gắn kết của đất trời. Hơn hết, người Việt Nam gắn liền với văn hóa lúa nước, phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thiên nhiên, trong đó đất trời là yếu tố quyết định. Chính vì lẽ đó, người ta chọn dâng bánh chưng và bánh dày vào ngày Tết để thể hiện lòng biết ơn trời đất tạo điều kiện mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhà nhà ấm no hạnh phúc.

Bánh chưng thể hiện hình tượng của vùng đất bao la, đức hạnh của Mẹ, sự hy sinh cao cả và hiền diệu của người phụ nữ mà tiêu biểu là Mẹ Âu Cơ. Bánh chưng được gói thành từ nhiều lớp lá, cẩn thận, nhẹ nhàng bao bọc lấy lớp nhân bên trong một cách gọn gàng như lòng mẹ luôn bao bọc và chở che cho các con khỏi giông bão cuộc đời.

Vì vậy, người Việt thường dâng bánh chưng trong các lễ cúng ngày Tết để bày tỏ lòng thành, sự biết ơn đến đất trời vì một năm mưa thuận gió hòa vừa qua. Ngoài ra, bánh chưng còn thể hiện được tinh thần uống nước nhớ nguồn, tưởng nhớ ông bà, tổ tiên của dân tộc Việt Nam.

Vào những ngày cuối năm, nhà nhà thường sẽ quây quần bên nhau và cùng gói chuẩn bị nguyên liệu để gói bánh. Người lau lá, người vo đậu, người ngâm nếp là khung cảnh ấm áp và quen thuộc trong trí nhớ của mỗi người.

Sau khi đã chuẩn bị xong thì cả nhà sẽ cùng gói bánh. Ông bà, cha mẹ hướng dẫn cho mấy đứa trẻ con trong nhà cách tạo ra những chiếc bánh chưng vuông vức và thơm ngon.

Mọi người sẽ cùng nhau ngồi quây quần bên nồi bánh chưng, trò chuyện về một năm cũ đã qua. Đây chính là điều khiến cho phong tục gói bánh chưng ngày Tết trở nên ý nghĩa hơn hết thảy, khi mà nhiều thế hệ trong một gia đình sum vầy trong không khí rạo rực của ngày Tết.

Bánh chưng không chỉ đơn giản là món bánh để thờ cúng đất trời, mà còn tượng trưng cho niềm vui sum họp, niềm hân hoan khi ngày Tết đến. Phong tục gói bánh chưng ngày Tết cũng trở thành truyền thống tốt đẹp được lưu giữ trong tim của mỗi con người Việt Nam.

Ý Nghĩa Bánh Giầy

Bánh giầy tượng trưng cho bầu trời, có màu trắng và hình tròn nằm gọn trong bàn tay. Bên ngoài sẽ được gói bằng 2 miếng lá chuối nhỏ để không bị dính tay.

Ngày xưa, người Việt thường quan niệm rằng các vị thần cư ngụ ở trên trời cao. Chính vì vật, bánh giầy được dùng để làm lễ vật tế thần linh trên trời để cầu mong cho mùa màng bội thu và một năm ấm no, hạnh phúc.

Bánh dày chính là sức mạnh của Rồng, sự hy sinh lớn lao của Cha. Bánh dày đại diện cho những người đàn ông trụ cột trong gia đình, là lễ vật khát vọng cho những mong muốn thăng quan tiến chức, học hành đỗ đạt thành tài.

Bánh chưng bánh dày là thức ăn trang trọng, cao quý nhất để cúng tổ tiên, thể hiện tấm lòng uống nước nhớ nguồn, nhớ công ơn sinh thành dưỡng dục to lớn, bao la như trời đất của cha mẹ. Phong tục truyền thống thờ cúng và thưởng thức bánh chưng ngày Tết của người Việt Nam vừa mang nét văn hóa tín ngưỡng tâm linh, vừa là tinh hoa ẩm thực, trí tuệ của người Việt Nam.

Với nhiều thế hệ, chiếc bánh chưng là niềm hân hoan của ngày Tết sum họp, đoàn tụ. Những chiếc bánh đẹp, dày dặn, vuông thành sắc cạnh được dành riêng để bày bàn thờ cúng ông bà tổ tiên, bánh nhỏ gói riêng cho trẻ con như món quà đầu năm…